1870 yil may:  1870 yili 21 mayda “Turkestanskie vedomosti” gazetasining 2-sonida Toshkent xalq kutubxonasi ochilganligi haqida xabar tarqatildi. O’shana kutubxona 1200 nomdagi 2200 jild adabiyot fondiga ega edi. Kutubxona fondining shakllanishida turkistonlik sharqshunos olimlar, ziyolilar, Rossiya va boshqa mamlakatlarning mustaqil muassasalari va tashkilotlari faol ishtirok etdi. Adabiyot fondining shakllanishida hadya qilingan kitoblar ham anchagina edi.

1871-1882 yillar: Kutubxonada adabiyotlardan foydalanishning yangi qonun-qoidalari joriy qilindi. 1876 yil kutubxona fondi 4401 jildga etdi. Ammo xizmat ko’rsatish va mavjud adabiyot fondlaridan foydalanish qonoqarsiz ahvolda edi.

1882 yil dekabr: Turkiston general-gubernatori 1883 yil 1 yanvardan Toshkent xalq kutubxonasini mustaqil muassasa sifatida tugatish va kutubxona fondini Toshkent muzeyi qoshida TXK kitoblaridan tashkil topgan kutubxona ish boshladi.

1883-1900 yillar: Turkiston o’lkasining ziyolilari va taniqli olimlarining sa’y-harakatlari tufayli Toshkent xalq kutubxonasi 1886 yili qaytadan tashkil etildi.

1905 yil: Kutubxona fondiga Sankt-Peterburgdagi imperator jamoatchilik kutubxonasidan “Usmon Mushafi” keltirildi.

1907 yil: Armiya starshinasi V.P.Kolosovskiy kutubxonaga “Kontr-admiral I.A.Butakovning shaxsiy qo’lyozmalari” va Amudaryo hamda Orol dengizining quyi etaglarida olib borilgan ilmiy izlanishlarga doir hujjatlarni hadya etdi.

1912 yil: Ilmiy mashg’ulotlar uchun qiroatxona tashkil etildi.

1910-1917 yillar: Turkiston o’lkasining olim va ziyolilari N.F.Petrovskiy, P.I.Xomutov, N.V.Dmitrovskiylar kutubxona fondiga shaxsiy kutubxonasidagi adabiyotlarni taqdim etishdi.

Bundan tashqari TXKning umumiy fondidagi barcha nodir va qimmatbaho nashrlar, Markaziy Osiyoga taalluqli mavzudagi adabiyotlar bitta bo’limga yig’ildi va alohida kitobxona ajratib berildi.

1918-1924 yillar: Bu yillarda kutubxona mustaqil ish yurituvchi muassasaga aylandi. Turkistonshunoslik, bolalar bo’limi, bibliografik ma’lumotnomalar bo’limi, muqovalash ustaxonasi kabi yangi bo’limlar tashkil etildi. San’at tarixi va ifodali o’qish kurslari ish boshladi. Ko’chma kutubxonalar hamda turli muassasalarda TXKning boshqa bo’limlariga asos solindi.

1919 yili fevralda kutubxona Turkiston xalq kutubxonasi deb qayta nomlandi. Aynan shu yili Turkiston respublikasi xalq komissarlari kengashi mamlakatdagi nashrlarga kutubxonani moddiy ta’minlashga ko’rsatma berildi.

 * * *

 1920 yili mayda “Toshkent xalq kutubxonasining 50 yilligini nishonlash va unga davlat kutubxonasi maqomini berish to’g’risida”gi qaror e’lon qilindi.

Kutubxona ishini mukammallashtirish borasida katta ishlar qilindi: jumladan, kutubxona ishi bo’yicha malaka oshirish kurslari, o’nli tizimda tasniflash yuzasidan qo’llanma chop etildi, kutubxona xodimlari konferensiyalari va kengashlari o’tkazildi, kutubxona kutubxonashunoslik forumlarida faol qatnashdi. Kutubxona mamlakat xududida chop etiladigan bosma mahsulotlardan bir nusxa majburiy nusxa oladigan kutubxonalar sirasiga kiritildi.

1925-26 yillar, dekabr-avgust: 1924 yil 26 dekabridan Turkiston davlat kutubxonasi O’rta Osiyo kutubxonasi deb o’zgartirildi.

O’rta Osiyo davlat kutubxonasi O’zbek davlat kutubxonasi deb o’zgartirildi.

1926-1936 yillar: Bu yillarda kutubxona o’quvchilarga xizmat ko’rsatish va umumiy ishlarni faollashtirdi hamda kutubxona ilmiy kengashi ish boshladi. Kutubxona qayta tuzilishi munosabati bilan yana uchta bo’lim ish boshladi, bular: ishlov berish va saqlash (sharqshunoslik va umumiy seksiyalari bilan) hamda o’quv zali edi.

Kutubxona o’z nomini ikki bora o’zgartirdi. 1929 yili u O’rta Osiyo davlat kutubxonasi, 1934 yili O’zbekiston davlat xalq kutubxonasi deb nomlandi. Kutubxona tarkibida katta o’zgarishlar amalga oshirildi: jumladan, xizmat ko’rsatish bo’limi bilan qo’shildi, keyinchalik u ommaviy bo’lim fondi bilan qo’shildi.

Sharqshunoslik seksiyasi saqlash bo’limidan mustaqil o’lkashunoslik bo’limi sifatida ajrab chiqdi. Bibliografiya bo’limi va xizmat ko’rsatish bo’limining ma’lumotlar qismi ma’lumotnoma bibliografiya bo’limiga qo’shildi.

1935 yil, 3 iyun: Xalq komissarlar kengashi “O’zbekiston Davlat xalq kutubxonalari qoshidagi Toshkant shahar ilmiy kutubxonalari Assosiasiyasi haqida Nizom”ni tasdiqladi.

Shu yil iyunda kutubxonada 150 jild kitobga ega bo’lgan uch yarusli kitobxona ish boshladi.

1930 yillarda kutubxona ilmiy axborot va bibliografiyalar tavsifnomasi borasida yangi qadam tashladi.

1935 yil: Sharq qo’lyozmalari bo’limi ochilib, uning qoshida ilmiy izlanuvchilarni amaliyotga tayyorlash instituti ish boshladi. Navoiy, Jomiy va boshqa sharq mutafakkirlarining qo’lyozmalari xarid etildi.

1941-1945 yillar: Ikkinchi jahon urushi arafasida kutubxona Markaziy Osiyodagi eng yirik kitib saqlanadigan joyiga aylanib bo’lgan va dunyoning 75 tilidagi 1 246 561 nusxadagi kitoblarga egalik qilardi.

Urushning dastlabki yillarida DXK o’z fondidan harbiy gospitallarga va sanitary poezdlariga, 12 front kutubxonasiga, shuningdek, davlat adabiyot fondi filiallariga vayron etilgan kutubxonalarni tiklash uchun 8 ming kitobni ajratib berdi.

Urush yillarida kitobxonlar soni g’ayritabiiy tarzda oshganligi kuzatildi. (To’rt yillik urush mobaynida 45 ming kitobxonga urushdan avvalgi yillardagi 1 million o’rniga 1 million 500 ming kitob berildi.)

Bu  yillarda kutubxona zallarida Toshketnga evakuasiy qilingan olimlar, artistlar va yozuvchilarni uchratish mumkin edi. Ular V.V.Struva, V.P.Filatov kabi akademiklar, Rossiya Fanlar akademiyasining muxbir a’zolari V.M.Jirmunskiy, A.Yu. Yakubovskiy, I.K.Piksanova, yozuvchi Aleksey Tolstoy va, shuningdek, respublikamizning G’afur G’ulom, Oybek, Zulfiya, Yashin kabi taniqli ziyolilari edi.

Bibliografik ma’lumotlar bo’limi urushning birinchi kunlaridanoq kitobxonlar uchun urush va unda o’zbekistonliklarning ishtiroki to’g’risidagi axborotlarni yig’ishga kirishdi. 1945 yilning boshlarida kartotekalar soni 20 000 ga etdi. Hammasi bo’lib doimiy to’ldirib boriladigan 19 kartoteka tashkil qilinib, ularga 100 ming kartochka kiritilgan edi.

Urush yillarida ham ilmiy izlanishlar to’xtamadi. Sharq qo’lyozmalari va ularni o’rganish borasida katta ishlar amalga oshirildi. A.A.Semyonova, I.Odilov, M.A.Sale, B.N.Zaxoder, V.I.Belyaev, S.Mirzaev kabi olimlarning bu sohadagi yutuqlari beqiyos. Mazkur  olimlarning jonkuyarligi tufayli 1943 yilda kutubxona o’rta asr  mualliflarining Markaziy Osiyo tarixiga oid asosiy asarlarining o’zbek va rus tillaridagi qimmatli tarjimalarga ega bo’ldi.

1945 yil 25-27 iyun: Kutubxonaning 75 yillik yubileyi munosabati bilan ilmiy sessiya bo’lib o’tdi. Unda E.K.Betger “Chorakkam bir asrlik ma’rifatparvarlik faoliyati” deb nomlangan ilmiy ma’ruza bilan chiqish qildi.

1948 yil may: Kutubxonaga buyuk shoir, insonparvar adib va davlat arbobi Alisher Navoiy nomi berildi va o’sha yili kutubxona yangi binoga ko’chib o’tdi.

1950-1970 yillar: Kutubxona yangi binoga joylashgach ixtisoslashtirilgan bo’limlar tashkil etildi, etakchi kategoriyadagi kitibxonlarga tabaqalashtirilgan holda xizmat ko’rsatila boshlandi. Shu tariqa kutubxona barcha tizim va idoralar faoliyatini muvofiqlashtiradigan markazga aylandi.

Bu yillar uchun kitobga ehtiyojning juda kattaligi xosdir. Shu boisdan asosiy e’tibor to’kislash masalasiga qaratildi. 1959 yil 1 sentyabrdan boshlab kutubxona bosma mahsulotlarning majburiy butunittifoq bepul nusxasini olish o’rniga majburiy to’lovli nusxasini ola boshladi. Kutubxonaning kitib fondi 1971 yil 1 yanvarga 3 mln. 178 333 nusxa edi.

Respublikalar o’rtasida va xalqaro kitob ayirboshlash qayta tiklandi. AQSH, Buyukbritaniya, Fransiya, Germaniya, Hindiston va  boshqa mamlakatlarning muassasa va tashkilotlari kutubxonaning sheriklariga aylandi. 1966-1970 yillarda sheriklarga 50 000 dan ortiq kitob va jurnallar jo’natildi, ulardan esa 1946-1970 yillarda 90 000 dan ortiq nashr olindi.

Kitob fondi o’sishi barobarida kutubxona oldida kitoblarni oqilona joylashtirish uchun joyni kengaytirish zaruriyati paydo bo’ldi. 1963 yildan boshlab 600 ming tomga mo’ljallangan yangi kitobxona ishlay boshladi. U kitobni avtomatik tarzda uzatish uskunasi va pnevmopochta bilan jihozlangan edi.

1970 yil: Kutubxona o’zining 100 yillik yubileyi arafasida respublikaning ko’zga ko’ringan madaniy markaziga aylandi. Kutubxona o’sha yillari bo’lib o’tgan Osiyo va Afrika adiblari Xalqaro simpozumi ishtirokchilarining alohida diqqatini tortgan eng muhim maskan bo’ldi va ular kutubxonaning noyob fondidan hayratga tushishdi.

Aynan yubiley munosabati bilan kutubxonaning bir guruh xodimlari davlat mukofotlari bilan taqdirlandi hamda Alisher Navoiy nomidagi Davlat akademik katta teatrida tantanali kecha uyushtirildi.

1971-1980 yillar: Bu yillar ilmiy-uslubiy va ilmiy qidiruv ishlarining o’sishi bilan xarakterlanadi. Ku tubxona ishlarini yaxshilash va zamonaviylashtirish borasida bir qancha konferensiya va seminarlar bo’lib o’tdi. Kutubxonalararo abonement bo’limi ish boshladi.

Kutubxona 1972 yili ro’y bergan yong’in bilan bog’liq qiyinchiliklarni bartaraf etdi. Kutubxonaning asosiy bo’limlari va o’quv zalini Mustaqillik, 5 da joylashgan binoga o’tkazish bo’yicha katta ish amalga oshirildi.

1975 yil: O’smirlar zali ishga tushdi.

1977-1978 yillar: Madaniyat va san’at bo’yicha axborot, texnik jixozlash, distpecherlik-nazorat xizmati, fondlarni depozitar saqlash kabi alohida ish boshladi.

1981-1990 yillar: Kutubxona kitobxonlarga o’z vaqtida va sifatli xizmat ko’rsatish ishini davom ettirdi.

Raisa Axmatova, Fazu Alieva, Lev Oshanin, Odil Yoqubov, Raim Farxodi, I.Sulton, A.Oripov kabi san’at va madaniyat, adabiyot va fan arboblari ishtirokida qator ommaviy tadbirlar uyushtirildi.

1987 yil may: Kutubxonashunos, tarixshi va kitobshunos E.K.Betgerning 100 yillik yubileyi munosabati bilan ilmiy-amaliy konferensiya bo’lib o’tdi.

1991-1999 yillar: Bu yillar kutubxonaning qayta oyoqqa turish, o’z ishini to’g’ri yo’lga qo’yib olish va mamlakatning noyob ma’naviy-ma’rifiy, tarixiy-madaniy merosini tashviq qilish, mamlakatning noo’rin unutilgan buyuk farzandlari nomining tiklanish yillari bo’ldi.

Kutubxonada respublika Prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan mamlakatning mutafakkir ajdodlari Amir Temur, Ulug’bek, Alisher Navoiy, Bobur, Yassaviy, Naqshbandiy, Al-Buxoriy, Al-Farg’oniy kabi mutafakkirlarning hayoti va ijodiga bag’ishlangan respublika miqyosidagi konferensiyalar bo’lib o’tdi.

1995 yil noyabr: Kutubxonaning 125 yillik yubileyi munosabati bilan ilmiy konferensiya bo’lib o’tdi va bir guruh xodimlar Madaniyat vazirligining mukofotlariga sazovor bo’lishdi.

Kutubxonaga xorij tashkilotlari va fondlari e’tiborini jalb etish uchun katta tashkiliy va ma’rifiy ishlsr olib borildi. Kutubxonada mamlakatda akkredasiya qilingan chet el elchixonalari vakillari ishtirokida taqdimotlar, uchrashuvlar, ko’rgazmalar, kechalar o’tkazildi.

1996-97-98-99 yillar kutubxonalarning nihoyatda faollashganligi bilan ahamiyatli.

1997-2000 yillar: Kutubxonani yangi texnologiyalar bilan jihozlash ishlari qizg’in tus oldi. Turli tashkilotlar va boshqa muassasalar yordamida kutubxona zamonaviy kompyuterlar bilan ta’minlandi va kompyuter bo’limi tashkil etilib, internetga ulandi.

Bu kutubxonaga kompyuterlardagi CDS/ISIS va IRBIS programmalari yordamida electron katalog tashkil etish va kutubxonlarga xizmat ko’rsatish sifatini yaxshilash imkonini berdi.

Kutubxonaning “Bibliograf” va “Turkistanka” deb atalgan electron ma’lumotlar bazasi yaratila boshladi.

1998 yil avgust: O’zbekiston Milliy kutubxonasi direktori A.O.Umarov madaniyat va san’atni rivojlantirishga qo’shgan xizmatlari uchun O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoniga muvofiq “Shuxrat” medali bilan taqdirlandi.

2000 yil 5 dekabr: Madaniyat va san’atn taraqqiyotiga munosib hissa qo’shgan bir guruh vatan fidoyilari taqdirlandi. Ular orasida kutubxonaning nodir qo’lyozmalar bo’limi boshlig’I R.A.Fayzullaev ham bor edi. Unga “O’zbekiston Respublikasida xizmat ko’rsatgan madaniyat xodimi” unvoni berildi.

2001 yil fevral: Kutubxonaning X.Sulaymonova ko’chasi, 14-uyda joylashgan kitob fondini shu ko’chadagi 33-uyga ko’chirib o’tish haqida qaror qabul qilindi.

29 may: Kutubxona fondini X. Sulaymonova ko’chasi 33-uyga ko’chirish boshlandi.

Avgust: Kutubxona fondini ko’chirish ishlari yakunlandi.

4 dekabr: Madaniyat va san’atn taraqqiyotiga munosib hissa qo’shgan bir guruh vatan fidoyilari taqdirlandi. Ular orasida Milliy kutubxonaning ilmiy ishlar bo’yicha director o’rinbosari I.Z.Maminova ham bor edi. Unga “O’zbekiston Respublikasida xizmat ko’rsatgan madaniyat xodimi” unvoni berildi.

22 dekabr: Kutubxonada Madaniyat vazirligiga qarashli bo’lgan viloyat universal kutubxonalari direktorlarining respublika Kengashi bo’lib o’tdi.

2002 yil: “Xalq so’zi” gazetasida O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ilmiy tadqiqot faoliyatini rivojlantirish chora-tadbirlari to’g’risida” farmoni e’lon qilindi.

Ushbu farmonning 8-bandida O’zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi, Madaniyat vazirligi, Oliy ta’lim vazirligi taklifiga binoan Alisher Navoiy nomidagi davlat kutubxonasi va Respublika ilmiy-texnika kutubxonasi negizida O’zbekiston Milliy kutubxonasini tashkil etish va bevisita Vazirlar Mahkamasiga bo’ysunuvchi ilmiy muassasaga aylantirish haqida gap borardi. Bu qaror kutubxonaning milliy madaniyat markazi sifatidagi faoliyatini kengaytirish, o’zbek xalqining milliy-ma’naviy xazinasining avlodlarga bekamu-ko’st etkazib berilishida va kutubxona ishining rivojlanish istiqboli borasida muhim qadam bo’ldi.

12 aprel: O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Alisher Navoiy nomidagi O’zbekiston Milliy kutubxonasini tashkil etish to’g’risida”gi № 23 qarori qabul qilindi.  Vazirlar Mahkamasi O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2002 yil 20 fevraldagi UP-3029 sonli “Ilmiy tadqiqot faoliyatini takomillashtirish haqida”gi Farmonidan kelib chiqib Milliy kutubxona maqomi va tarkibini tasdiqlash haqida qaror qabul qildi, uning asosiy vazifasi va funksiyasini belgilab berdi.

19-21 iyun: O’zbekiston Milliy kutubxonasi Gyote instituti bilan hamkorlikda “Kutubxona fondini saqlash menejmenti” mavzusida xalqaro seminar tashkillashtirdi. Unda o’zbekistonlik va germaniyalik mutaxassislar ishtirok etishdi.

4 iyul:  O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Milliy kitob palatasi va Milliy kutubxonani qo’shish haqidagi qarori e’lon qilindi.

12 iyul: Markaziy Osiyolik kutubxonashunos olim, bibliograf, sharshunos va kutubxonaning sobiq direktori Evgeniy Karlovich Betgerning 115 yillik yubileyi munosabati bilan olimning, uning safdoshlari va shogirdlarining asarlariga bag’ishlangan kitob yarmarkasi bo’lib o’tdi.

Iyun: O’zbekiston Respublikasida kutubxona ishini 2010 yilgacha rivojlantirish konsepsiasi va dasturi loyihalari ustidagi ish yakunlandi.

15-18 oktyabr: O’zbekiston Milliy kutubxonasi Buxoro shahrida bo’lib o’tgan “Fan, ta’lim, madaniyat va biznes sohalarida Internet va kutubxona axborot resurslaridan foydalanish” mavzuidagi “Markaziy Osiyo-2002” nomli xalqaro konferensiyaning asosiy tashkilotchilaridan biri bo’ldi.

11 noyabr: O’zbekiston Milliy kutubxonasi direktori A.Umarovning rasmiy tanishtiruv marosimi bo’lib o’tdi.

Mustaqillik maydonidagi keng ko’lamli rekonstruksiya ishlari tufayli kutubxonaning bosh binosi sobiq Toshkent viloyat hokimiyati binosiga (Xorazm ko’chasi, 51) ko’chirilishi haqida qaror qabul qilindi.

14 noyabr: Milliy kutubxonada taniqli bibliograf, kutubxonashunos olim E.K.Betger tavalludining 115 yilligiga bag’ishlangan “Betgerxonlik” ilmiy-amaliy konferensiya bo’lib o’tdi.

2003 yil: Kutubxona Toshkent viloyati hokimiyatining sobiq binosiga ko’chib o’tdi (Xorazm ko’chasi, 51). Fondlarni va jihozlarni tayyorlash ishlari boshlandi.

Yanvar-fevral: Kutubxona ma’muriyati Xorazm ko’chasi, 51-uyga ko’chib o’tdi. Bu erda ko’p tarmoqli bo’limlar xizmat ko’rsata boshladi. Bular ikkita o’quv zali, ma’lumot axborot xizmati bo’limi, nodir qo’lyozmalar bo’limi, xorijiy adabiyotlar, musiqa-nota fondi, xizmat ko’rsatish bo’limi, yoshlar markazi, ilmiy metodik bo’lim va boshqalardir.

28 fevral: O’zbekiston Milliy kutubxonasida “Vertual kutubxona Yalpi electron katalogni shakllantirish uchun O’zbekiston kutubxonalari konsorsiumi”ni yaratish loyihasi bo’yicha ish boshlandi.

10 aprel: Kutubxona yzngi binoda kitobxonlarga xizmat ko’rsatishni boshladi.

24 iyun: Kutubxonada yosh kadrlar uchun “Jonkuyar kutubxonachi” maktabining birinchi mashg’ulotlari ish boshladi.

30 avgust: O’zbekiston soliq akademiyasida Milliy kutubxona o’quv zalining filiali ish boshladi. Unda yangi olingan adabiyotlar namoyish etildi.

1-9 avgust: Kutubxona dbrektori Berlinda bo’lib o’tgan IFLA bosh konferensiyasida ishtirok etdi.

Avgust: “O’zbekiston Milliy kutubxonasida 2004-2100 yillarda kutubxona fondini saqlash dasturi”, “O’zbekiston Milliy kutubxonasining 2100 yilgacha rivojlantirish strategiyasi” loyihalari ustida ish boshlandi. O’zbekiston Respublikasining “Kutubxona ishi” to’g’risidagi qonun loyihasiga o’zgartirish va qo’shimchalar taqdim etildi.

27 avgust:   “Pravda Vostoka” gazetasi kutubxonaning to’kislash bo’limi boshlig’I M.A.You’ldoshevaga O’zbekiston Respublikasi Prezidenti farmoniga muvofiq “O’zbekiston Respublikasida xizmat ko’rsatgan madaniyat xodimi” unvoni berilgani haqidagi xabarni chop etdi.

20-30 sentyabr: O’zbekiston Respublikasi Milliy kutubxonasida “Mutolaa kuni” tadbiri o’tkazildi.

29 sentyabr: Kutubxonaning X.Sulaymonova ko’chasidagi binosida 60 kishiga mo’ljallangan o’quv zali ochildi.

14 noyabr: “Betger mutolaasi” doirasida “Kutubxonaning asosiy vazifasi” deb nomlangan ilmiy amaliy konferensiya bo’lib o’tdi.

2004 yil 13-18 aprel: O’zbekiston Milliy kutubxonasi Malayziya Milliy kutubxonasining Bosh direktori Dato Zavi Bobo boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi. Malayziya Milliy kutubxonasi delegatsiyasi Milliy kutubxonaga tashrif buyurdi. O’zbekistonning  bosh kutubxonasi xodimlari mehmonlarga Samarqand shahrining diqqatga sazovor joylarini ko’rsatdi, Delegatsiya yakunida Malayziya va O’zbekiston mamlakatlarining Milliy kutubxonalari o’rtasida kadrlar tayyorlash, islom yozma merosini asrash, ma’lumotlar va tajriba almashish borasida ikki tomonlama memorandum imzolandi.

22 may-1 noyabr: O’z navbatida Milliy kutubxona direktori A.Umarov Malayziya Milliy kutubxonasi direktori taklifiga ko’ra Malayziya texnik hamkorlik dasturi doirasida bo’lib o’tgan xalqaro seminar ishtirokchisi bo’ldi.

20-30 sentyabr: O’zbekiston Milliy kutubxonasida “Mutolaa kuni” bayrami bo’lib o’tdi.

3 noyabr:  O’zbekiston Milliy kutubxonasi va Polsha Milliy kutubxonalari orasida xalqaro kutubxonalar o’rtasidagi almashinuv, kitob ayirboshlash, tajriba almashinish, mutaxassislar ayrboshlash va axborot almashish, zamonaviy axborot taxnologiyalari borasida hamkorlik qilish haqida memorandum imzolandi.

17-21 noyabr: “Fan, ta’lim, madaniyat va biznes sohalarida Internet va kutubxona axborot resurslaridan foydalanish” mavzuidagi 3-Xalqaro konferensiya o’tkazildi. Bu konferensiyani O’zbekiston kutubxonalar assosiasiyasi va Milliy kutubxona tashkillashtirdi. Unda 10 dan ortiq mamlakat vakillari ishtirok etishdi.

2 dekabr: Kutubxonada E.K.Betgerning xotirasiga bag’ishlangan har yillik “Betgerxonlik” o’quvi doirasida “Kutubxona resurslaridan faol va ijodiy foydalanish muammolari” mavzusida davra suhbati o’tkazildi.

6 dekabr: Milliy kutubxona O’zbekiston Respublikasi Falsafa va huquq instituti bilan hamkorlikda “Kutubxona-axborot resurslaridan milliy mustaqillik g’oyalarini targ’ib qilishda foydalanishi” mavzusida ilmiy-amaliy konferensiya o’tkazdi.

2005 yil 5 yanvar: Eron Islom Respublikasining birinchi viseprezidenti Muhammad Rauf Orifning Samarqand shahriga qilgan tashrifi davomida Eron Islim Respublikasining Milliy kutubxonasi bilan O’zbekiston Milliy kutubxonasi o’rtasida o’zaro hamkorlikni yo’ga qo’yish borasida memorandum imzolandi. Memorandumni imzolash marosimida O’zbekiston Milliy kutubxonasi direktori A.Umarov hamda Eron Islom Respublikasi elchixonasi vakillari qatnashdilar.

2005 yil 2 fevral: Tatariston Respublikasi kutubxonalar jamiyati taklifiga ko’ra, O’zbekiston Milliy kutubxonasi director o’rinbosari I.Z.Maminova va xorijiy adabiyotlar bo’limi mudiri M.A.Raxmatullaev Qozon Davlat universitetuda bo’lib o’tgan xalqaro ilmiy konferesiyada ishtirok etishdi. M.A.Raxmatullaev olimlar bilan o’tkazilgan uchrashuvda O’zbekistonning madaniy-ma’naviy hayoti tarixi haqida ma’lumot beruvchi mul’timedia ensiklopediyasi bilan konferensiya ishtirokchilarini tanishtirdi.

25 fevral-3 mart: O’zbekiston Milliy kutubxonasi direktori A.Umarov Eron Islom Respublikasi taklifiga ko’ra Tehronda bo’ladigan Eron Milliy kutubxonasining tantanali ochilishi marosimiga jo’nab ketdi. Safar davomida Eron Islom Respublikasi Milliy kutubxonasi rahbariyati hamda xorijiy davlatlarning Milliy kutubxona direktorlari bilan uchrashuvlar o’tkazildi.

17 mart: O’zbekiston Milliy kutubxonasining yoshlar axborot resurs markazida Zulfiya nomidagi Davlat mukofoti sovrindorlari bilan uchrashuv o’tkazildi. Uchrashuv O’zbekiston Respublikasi xotin-qizlar qo’mitasi va 50-o’rta maktab rahbariyati tomonidan tashkillashtirildi. Bu tadbir shoira tavalludining 90 yilligiga bag’ishlandi.

29 mart:  “Kutubxona-axborot resurslari va pullik xizmatlar” mavzusida Toshkent  shahar va tuman kutubxonalarining seminari bo’lib o’tdi. Tadbir Toshkent shahar hokimiyatining madaniyat ishlari bo’yicha shahar departamenti hamda Milliy kutubxonaning ilmiy-metodik bo’limi tomonidan tashkil etildi.

Seminarda saksondan ortiq kutubxona vakillari ishtirok etib, kutubxonada pullik xizmat ko’rsatish kutubxonalar rivojlanish imkoniyatlari hamda ular bilan tajriba almashish borasida o’zaro fikrlashdilar.

7 aprel: Yozuvchi, akademik Oybek tavalludining 100 yilligiga bag’ishlanib “Oybek ijodining ma’naviy-ma’rifiy ahamiyati” deb nomlangan ilmiy-amaliy konferensiya bo’lib o’tdi. Unda taniqli olimlar, yozuvchi va publisistlar, turli mavzudagi ma’ruzalar bilan chiqish qildilar. O’zbekiston Milliy kutubxonasi direktori A/Umarov boshqargan ushbu konferensiyada filologiya fanlari doktori N.Karimov, akademik B.Nazarov, filolog R.Barakaev, filolog Z.Isomiddinov va boshqalar ishtirok etishdi.

Konferensiya davomida Oybek nomi bilan ataluvchi 115-maktab o’quvchilari ishtirokida kitob-illyustrasiyali ko’rgazma ham bo’lib o’tdi.

20 aprel: “Intas xalqaro assosiasiyasining kutubxonaga doir ilmiy electron resurslari dasturiga ulanish” mavzusida Xalqaro seminar bo’lib o’tdi. Unda Evropa Ittifoqining Intas Xalqaro Assosiasuyasi mutaxassislaridan M.Shpitsberger va “Springer-klinent” nashriyot uyi direktori F.Lettenstrem ishtirok etdi.

26 aprel: “Sihat-salomatlik yili” munosabati bilan O’zbekiston Milliy kutubxonasining yoshlar axborot markazida kitobxonlar va kutubxona xodimlari ishtirokida Salomatlik ilmiy izlanish instituti vakillari bilan uchrashuv bo’lib o’tdi.

3-4 may: Kutubxona direktor o’rinbosari I.Z.Maminova va yoshlar markazi mudiri L.B.Gorbunova Almatida Qozog’iston Milliy kutubxonasida “Kutubxonalarda erkin fikrlashni rivojlantirish” mavzusida bo’lib o’tgan Xalqaro o’quv seminarida ishtirok etishdi.

Xalqaro seminar YUNESKOning Klaster byurosi tomonidan Almatida Qozog’iston, Qirg’iziston, Tojikiston hamda O’zbekiston va Qozog’iston Milliy kutubxonasi bo’yicha tashkil etildi. Konferensiya ishida O’zbekiston Milliy kutubxonasi vakillari faol qatnashishdi. Unda I.Z.Maminova va L.B.Gorbunovalar “Kutubxonalar resurslariga erkin kirish imkoniyatini yaratish hamda uning jamiyatini rivojlantirishdagi ahamiyati”, “Yoshlar axborot markazining faoliyati hamda uning demokratik jamiyatni rivojlantirishdagi roli” mavzularida doklad qilishdi.

25 may: “Nemis oliy o’quv yurtlari kutubxonalari faoliyatini baholash (BIKS – kutubxona indeksi 2004 y.)” deb nomlangan seminar bo’lib o’tdi.

Professor Ditmar Gummer boshqargan bu seminar Toshkent-Gyote instituti, O’zbekiston kutubxonalar assosiasiyasi va O’zbekiston Milliy kutubxonasi tomonidan tashkillashtirilgan edi.

Tadbir zamonaviy kutubxona boshqaruvi, faoliyatini baholash va uning rivojlanishiga doir masalalar ko’tarilgani bilan ahamiyatli bo’ldi.

21 iyun: Yoshlar axborot resurs markazining o’quv zalida “Yoshlar ongida mustaqillik tuyg’ularining mustahkamlanishida kutubxonaning roli” mavzusida ilmiy-amaliy  konferensiya bo’lib o’tdi. Konferensiyada milliy mustaqillik g’oyasini kitob, axborot yordamida singdirish , barkamol shaxsni tarbiyalashda ma’rifatning, axborotning o’rni, o’qish madaniyatini shakllantirishda kutubxonalarning roli masalalari muhokama qilindi. Konferensiyada taniqli adabiyot, fan namoyondalari ishtirok etishdi. Unda “Milliy mustaqillikni targ’ib qilishda kutubxonaning roli” deb nomlangan kitob-rasmli ko’rgazma ham o’tkazildi.

23 iyun:Yoshlar axborot resurs markazida “Istoki” adabiy-ijodiy uyushmasi tomonidan tayyorlangan “K zemlyanam”, “60-letie Pobedi” deb nomlangan she’riy to’plamlarining taqdimoti bo’lib o’tdi. Taqdimot marosimini O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan san’at arbobi, A.Navoiy nomidagi Davlat akademik katta teatri rejissyori A.E.Slonim olib bordi.

4-12 iyun: Kutubxonaning ilmiy ishlar bo’yicha director o’rinbosari I.Z.Maminova  “Qrim-2005” 12-xalqaro konferensiyada ishtirok etdi. Mazkur an’anaviy konferesiya Qrim avtonom respublikasining Sudak shahrida bo’lib o’tdi. 2005 yil mavzusi “Axborotlashgan jamiyat davrida kutubxona, axborot va intellectual mulk” muammosiga bag’ishlandi.

13 iyun: “Elektron virtual kutubxonani avtomatlashtirish” mavzusida seminar bo’lib o’tdi. Unda xorijiy adabiyotlar bo’limi mudiri M.A.Raxmatullaev yig’ilganlarga virtual kutubxona haqida batafsil ma’lumot berdi. Seminarda Toshkent shahri oily o’quv yurtlari va MK mutaxassislari ishtirok etishdi.

15 iyul: Inson huquqlari bo’yicha O’zbekiston Milliy markazining “Xalqaro huquq”, “Xalqaro gumanitar huquq” va “Teng huquqlilik” kabi nashrlarning taqdimot marosimi bo’lib o’tdi. Uni markaz direktori A.K.Saidov boshqardi.

20 iyul: YoAR o’quv zalida “Istoki” adabiy-ijodiy uyushmasi tomonidan Beslan bolalariga ajratilgan kitoblarni jo’natish marosimi bo’ldi.

Tadbirni O’zbekistondagi Rossiya xorij markazi, “Istoki” adabiy-ijodiy uyushmasi, O’zbekiston Milliy kutubxonasi tashkil etdi. Unda akademik D.S.Sagdullaev, san’at arbobi A.E.Slonim ishtirok etishdi.

18 avgust: “Istoki” adabiy-ijodiy uyushmasi va O’zbekiston MK si hamkorligida yosh shoira Anna Zornovaning “Dostuchat’sya do nebes” deb nomlangan kitobining taqdimot marosimi o’tkazildi.

24 avgust: Yoshlar axborot resurs markazi mudiri L.B.Gorbunovani “Do’stlik” ordeni bilan taqdirlash va MKP bosh bibliografi Sanobar Po’latovaga “O’zbekiston Respublikasida xizmat ko’rsatgan madaniyat xodimi” unvonini berish to’g’risida O’zbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni chiqdi.

21-30 sentyabr: O’zbekiston Milliy kutubxonasida  bir necha kun davomida “Mutolaa bayrami-2005” tadbiri bo’lib o’tdi.

1-5 oktyabr: Ilmiy ishlar bo’yicha direktor o’rinbosari I.Z.Maminova “Kutubxona va jamiyatni demokratlashtirish” mavzusida “Issiqko’l-2005” 6-xalqaro konferensiyasida ishtirok etdi.

11-13 oktyabr: “Kutubxonachilik va axborot tarmoqlarida islohot” mavzusida seminar bo’lib o’tdi. U “O’zbekiston Milliy kutubxonasining kutubxona axborot resursini shakllantirishdagi roli” mavzusida doklad qildi.

16-22 oktyabr: Varshava MK direktori taklifi va Mklararo memorandumiga mufofiq O’zbekiston Milliy kutubxonasining xo’jalik  ishlari bo’yicha direktori o’rinbosari H.Rasulov va xorijiy adabiyotlar bo’limi mudiri M.A.Raxmatullaev Varshava Mksida bo’lib. Xorijlik hamkasblari tajribalari bilan yaqindan tanishdilar.

Oktyabr: “Evroosiyo tadqiqot instituti” taraqqiyot fondi tomonidan O’zbekiston Milliy kutubxonasiga Rossiya nashriyotlarining kitoblari taqdim etildi. Rossiyadan dastlabki keltirilgan kitoblar adadi 5 mingdan ortiq bo’lib, ilmiy, badiiy va darsliklardan iborat edi.

16 noyabr: YoAR o’quv zalida “Istoki” adabiy-ijodiy uyushmasi raisi, shoir A.E.Slonimning “Perekryostki” she’riy to’plamining taqdimot marosimi o’tkazildi.

28 noyabr-2 dekabr: Xorijiy adabiyotlar bo’limi mudiri M.A.Raxmatullaev “EVA 2005 Moskva” 9 xalqaro konferensiyasida ishtirok etdi.

6-8 dekabr: O’zbekiston Milliy kutubxonasi direktori A.Umarov “Bilim jamiyati: innovasion rivojlanish uchun maorif, fan, madaniyat sohasidagi sherikchilik” mavzusidagi Evroosiyo informasion va kutubxonachilik kongressida ishtirok etdi. Safar davomida Rossiya MK va Qozog’iston Respublikasi Milliy Akademik kutubxonalari hamda O’zbekiston MK o’rtasida hamkorlik borasida kelishuv imzolandi.

19 dekabr: Oliy Majlisning ta’lim, fan, sport va madaniyat qo’mitasining bevosita tashabbusi bilan O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisida  “Kutubxonachilik ishi rivoji va ahvolining muhim muammolari” mavzusida davra suhbati uyushtirildi. Davra suhbatida MK rahbariyati va mamlakatdagi yirik kutubxonalar rahbarlari ishtirok etishdi.

23 dekabr: Kutubxonada “Betgerxonlik-2005”doirasida “O’zbekiston Respublikasida kutubxonachi xodimlarni tayyorlash va qayta tayyorlash hamda malakasini oshirish” mavzusidagi navbatdagi tadbir bo’lib o’tdi.

29 dekabr: Kutubxonaning 135 yillik yubileyi nishonlandi. Marosimda madaniyat va fan arboblari, kitobxonlar, olimlar ishtirok etishdi. Shu kuni “O’zbekiston  MKsi – respublikaning madaniy maskani” deb nomlangan kitib-rasmli ko’rgazmasini hamda “Kutubxona hayoti dalillar va hayotiy mavzularda” deb nomlangan fotoko’rgazma tashkillashtirildi.